Zihinsel Yetersizlik ( Mental Retardasyon)
    Kişinin zihinsel fonksiyonlarını yerine getirme yeteneği genellikle IQ (Zeka Bölümü) testleri ile ölçülür. Ortalama puan 100’dür. Bir bireye zihinsel yetersizlik tanısı konulabilmesi için 70-75'in altında puan alması, iletişimde, öz bakımda, evdeki yaşamda, toplumsal becerilerde, toplumsal yararlılıkta, kendini yönlendirmede, sağlığı korumada, akademik becerilerde ve çalışma alanlarında iki veya daha fazla bozukluğun bir arada olması ve bu durumun 18 yaşından önce başlaması gerekmektedir.

Zihinsel Yetersizlik Belirtileri
Oturmayı, emeklemeyi ve yürümeyi diğer çocuklardan daha geç öğrenebilirler.
Konuşulan dili anlamada güçlük yaşayabilirler.
Konuşmayı daha geç öğrenebilirler. Sınırlı sözcük dağarcıkları ile dikkati çekerler.
Sesleri doğru olarak çıkarabilme (artikülasyon) ile ses bozuklukları ve kekemelik görülme sıklığı normal gelişim gösteren çocuklara göre daha fazladır.
Hatırlamada zorlanabilirler.
Anlamada güçlükleri olabilir.
Sosyal kuralları anlamada güçlük çekebilirler.
Problem çözmede zorlanabilirler.
Mantıklı düşünmede zorlanabilirler.
Dikkat süreleri kısa olabilir.
Okuma-yazma, matematik gibi akademik becerilerde güçlükler görülebilir.
Kendi başlarına karar verme ve uygulamada zorlanırlar.
Yetişkin tarafından yönlendirilmeye gereksinim duyarlar.

    Yeterli destek verildiğinde, zihinsel yetersizliği olan çocukların çoğu öğrenebilir, gelişebilir ve büyüyebilir.

Neler Zihinsel Yetersizliğe Yol Açabilir?
A. Doğum öncesi
Gebeliğin özellikle ilk üç ayında uzun süren yüksek ateş,
Gebelik döneminde geçirilen çeşitli hastalıklar,
Gebelikte doktor denetimi dışında ilaç kullanımı,
Alkol, sigara ve benzeri madde kullanımı,
Annenin kansızlığı,
Annenin geçirdiği bazı kronik hastalıklar (hipotroidi vb ),
Yetersiz ve dengesiz beslenme,
Gebelik sırasında geçirilen kazalar.

B. Doğum sırasında
Doğum sırasında çocuğun oksijensiz kalması (anoksi),
Zor ve uzun süren doğum,
Doğum sırasında beyin zedelenmesi,
Erken doğum,

C. Doğum sonrası
Yeterli miktarda anne sütü almaması,
Çevre kirliliğine maruz kalması,
Uyaran eksikliği,
Demir eksikliği,
Merkezi sinir sistemi enfeksiyon hastalıkları (menenjit gibi),
Metabolik hastalıklar (fenilketonüri, hipotroidi vs),
Geçirilen kazalar sonucu beyin zedelenmesi.

D. Genetik nedenler
Akraba evlilikleri
Kromozom hastalıkları (Down Sendromu gibi).

  NOT: Belirtilen bu nedenler her zaman zihinsel yetersizliğe yol açmayabilir fakat dikkat edilmesi gereken etkenlerdir.

Aile-Eğitimci İşbirliğinin Önemi

    Zihinsel yetersizliği olan çocuklara sahip ailelerin ‘zihinsel yetersizliğin tanımı, zihinsel yetersizliğe sebep olabilecek etmenler, zihinsel yetersizliğin dereceleri, eğitim sürecinde izlenmesi gereken yollar’ hakkında bilgilendirilmesi öncelikli amacımızdır. Eğitimci ve ailenin iş birliği yaparak, ailenin de zihinsel engelli bireyin eğitiminde aktif ve yapıcı rol oynaması, okulda öğretilen bilgilerin kalıcı olmasını sağlayacak en önemli unsurdur. Aileler, eğitimcilerimizin tavsiye ettiği özel eğitim yöntemleri ile çocuklarına eğitim hayatlarında yardımcı olabilirler.

Kaynak:
    1.T.C. Özürlüler İdaresi Başkanlığı, http://www.ozida.gov.tr

yukarı